XVI Zlot Rodzinny


29/07-6/08/2017
XVI Zlot Rodzinny Akcji Katolickiej oraz Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w tym roku miał miejsce na ziemi lubuskiej. Członkowie od lat łączą odpoczynek z aktywnym spędzaniem czasu wolnego. Co roku wybierają inne miejsca, aby poznać historię danego rejonu, krajobrazy, zabytki sakralne, pałace.
Zielona Góra miasto na prawach powiatu, położone na zboczu doliny Odry, liczące ok. 140 tys. mieszkańców. Historycznie i kulturowo jest częścią Dolnego Śląska. Patronem miasta jest święty Urban - papież, męczennik, który w tradycji chrześcijańskiej jest uznawany za patrona winiarzy, ogrodników, winnej latorośli oraz drobnych urodzajów.
Miasto słynie z terenów zielonych, otoczone lasem - fragment tzw. Borów Zielonogórskich.
Zielona Góra jest znana jako polska stolica wina- jest to najwyżej na północ wysunięty punkt na mapie Europy z uprawą winorośli. Na terenie miasta ustawione są Bachusiki - małe figurki przedstawiające dzieci Bachusa, propagują tradycje winiarskie. Wokół miasta położone są liczne winnice. Zielona Góra jest miastem zabytkowym, z racji niewielkich zniszczeń wojennych pozostała tutaj cała przedwojenna zabudowa. Szczególne walory estetyczne posiada stare Miasto, liczne kościoły oraz przedwojenne kamienice.
Miasto Zielona Góra znajduje się Województwie lubuskim z urokliwymi terenami, czego mogliśmy doświadczyć podczas zwiedzania województwa.
Połowę obszaru regionu zajmują kompleksy leśne leżące na delikatnych pagórkach, bogate w runo leśne. Poznając tereny mieliśmy okazje przejeżdżać wzdłuż tras wijących się pośród lasów. Największymi skupiskami leśnymi są puszcze oraz bory.
Ziemia Lubuska to kraina nie tylko lasów, ale także jezior. Większych i średnich jezior których jest ponad 50. Niemniej w krajobrazie stanowią one ważny czynnik uzupełniający piękno tego regionu. Licząc wszystkie małe i maleńkie jeziorka, łącznie z „ oczkami polodowcowymi”, jest ich w województwie lubuskim ponad tysiąc.
Do największych akwenów wodnych należą jeziora: Sławskie (826 ha), Osiek (539 ha), Niesłysz (486 ha) oraz Zbąszyńskie, Myśliborskie, Lubikowskie, natomiast najgłębszym jest Jezioro Trześniowskie (58,8 m. gł).
W skład obecnego województwa lubuskiego wchodzą ziemie o różnej przynależności geograficzno-historycznej .Są to tereny Śląska, Brandenburgii (Marchii), Wielkopolski, Dolnych Łużyc, Marchii Granicznej.
Określenie Ziemia Lubuska pojawiło się po raz pierwszy w 1945 r. i pierwotnie określano tereny położone na północy obecnego województwa z pasem terenów nad środkową Odrą włącznie z śląską Zieloną Górą. Nowe określenie tych ziem miało na celu znalezienie wspólnego mianownika dla nowej m.in. administracji. . Specyfika terenów przygranicznych powodowała częste zmiany przynależności państwowej opisywanego regionu. Sama Ziemia Lubuska nosi swą nazwę od grodu Lubusza,położonego na lewym brzegu Odry, niedaleko ujścia Warty do Odry.
Lubusz był największym grodem plemienia. Na wschodzie Lubuszanie graniczyli z plemieniem Polan. Ok. 967 r. Ziemia Lubuska znalazła również się w granicach nowego państwa – Polski.
Druga wojna światowa zmieniła przynależność państwową opisywanych terenów. Nowi osadnicy z centralnej Polski oraz repatrianci zza Buga , rozpoczęli nową historię tych ziem.
Na szczególną uwagę zasługują z pewnością budowle sakralne. Właśnie na ich przykładach obserwować można jak łączą się tradycje kulturowe z dawnymi stylami architektonicznymi i z podziwianymi dziś kierunkami w malarstwie i rzeźbie. Oto zabytki sakralne, które znajdują się na Ziemi Lubuskiej do których dotarliśmy podczas zwiedzania. Niektóre z nich są prawdziwymi perłami uznawanymi i docenianymi na całym świecie.
Sanktuarium Matki Boskiej Rokitniańskiej w Rokitnie do którego dotarliśmy w drugim dniu pobytu na ziemi lubuskiej.Pierwszy drewniany kościółek powstał w 1333 r., założony przez biskupa poznańskiego Jana Doliwę. W roku 1661 stał się własnością cystersów z Bledzewa. Słynący z cudów obraz Matki Boskiej przeniesiono z opactwa bledzewskiego w 1669 r. Pierwszą budowę nowego kościoła rozpoczęto z początkiem XVIII w., nie została jednak dokończona. W 1746 r. budowlę rozebrano i zaczęto wznosić obecną świątynię. Ukończono w 1756. W ołtarzu głównym umieszczono cudowny obraz Matki Bożej Cierpliwie Słuchającej ukoronowany koronami papieskimi w 1989 r. Reszta wyposażenia w stylu baroku i rokoko. Obecnie kościół jest najważniejszym sanktuarium maryjnym Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej. Kościół Matki Bożej Rokitniańskiej od 2002 roku nosi tytuł bazyliki mniejszej. Cudowny obraz MB z Rokitna, Królowa Polski.
Obraz namalowany został na początku XVI w. przez mistrzów szkoły niderlandzkiej, na drewnie lipowym. Charakterystycznym elementem jest odsłonięte ucho - stąd nazwa obrazu. Początkowo znajdował się na Kujawach w rękach rodziny Stawickich. Poprzez kolejne darowizny trafił w posiadanie opatów z Bledzewa. Tam stał się słynny z powodu licznych cudów. W 1670 r. 4 marca został uznany za cudowny. Od króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego otrzymał koronę królewską oraz orła białego i napis "Daj Panie pokój dniom naszym". Dzięki temu stał się symbolem.
polskości w czasie zaborów. Po zapoznaniu się z historią, był czas wolny na rozmowy z Matką Boską Cierpliwie Słuchającą.
Byliśmy też w Goscikowo-Paradyż (XIII wieczne opactwo cystersów). Z historią zapoznał nas młody kleryk, który nie tylko znał historię ale pięknie opowiadał o stylach oraz o wierze z radością i entuzjazmem, wszyscy słuchali z zaciekawieniem. Historia miejsca sięga odległych czasów średniowiecza - mówił kleryk 29. 01.1230 roku rycerz Mikołaj Bronisz (herbu Wieniawa) podpisał akt darowizny, na mocy którego tereny przeszły w ręce opata cystersów i braci zakonnych z Lehnina (Brandenburgia). W roku 1234 poznański biskup Paweł polecił rozpoczęcie budowy nowej świątyni p. w. św. Marcina. I tak na rok 1236 datuje się początek działalności klasztoru Wniebowzięcia NMP.
26.09.1952 r. powołano Wydział Filozoficzny Gorzowskiego Diecezjalnego Seminarium Duchowego. Od 1961 całe Seminarium Duchowe z Gorzowa Wielkopolskiego przeniosło się do Paradyża. Dziś poklasztorny kompleks to oficjalna siedziba filii Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Tego dnia podziwialiśmy Figurę Chrystusa Króla w Świebodzinie-Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej. Inicjatorem budowy Figury Chrystusa Króla był ks. prałat Sylwester Zawadzki, pierwszy Kustosz Sanktuarium i pierwszy proboszcz parafii pw. Miłosierdzia Bożego w Świebodzinie. Figura Chrystusa Króla mierzy 33 metry, która symbolizują okres życia Pana Jezusa. Stoi na 12 metrowym kopcu usypanym z ziemi i kamieni. Kopiec obwiedziony jest 5 pierścieniami, które symbolizują zbawcza rolę Chrystusa dla pięciu kontynentów i Jego panowanie nad światem.
Następnym punktem programu była miejscowość Pniewo i Muzeum Fortyfikacji i Nietoperzy. Fortyfikacje Międzyrzeckiego Rejonu Umocnień - to największe po militarne podziemia w Europie wybudowane w celu odparcia niespodziewanego uderzenia wojska polskiego. Rozpostarte są na przestrzeni ok. 100 km pomiędzy Wartą i Odrą pośród malowniczych ciągów jezior i licznych kompleksów leśnych. W 1945 roku umocnienia zostały zdobyte przez jednostki radzieckie i następnie wysadzone w powietrze. Zniszczono wiele ale nie wszystko. W ich obrębie utworzono 1980 roku największy rezerwat nietoperzy w Europie. Jest to zimowa kryjówka dla 35 tys. tych skrzydlatych ssaków.
Łagów - Prawdziwą perłą wśród wód województwa jest Jez. Łagowskie. Jedni mogli poleżeć na plaży inni zwiedzali zamek Joannitów, weszli na wieże aby podziwiać panoramę.
Następny dzień zaczęliśmy od Sulechowa i późnogotyckiego kościoła Podwyższenia Krzyża Świętego dawny zbór ariański, późno barokowy zamek z wieżą, ratusz z tablica Fryderyka Chopina, budynek poczty cesarskiej.
Kolejnym punktem programu był Kościół w Klępsku – renesansowy kościół, perła architektury sakralnej.
Kościół p. w. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny to unikatowy przykład sztuki protestanckiej z elementami renesansowymi. To świątynia, gdzie współistnieją dwie religie ewangelizm i wiara katolicka. Fakt ten ma niewątpliwie duże znaczenie. Pokazuje on, iż dziedzictwo kulturowe Polaków i Niemców zawiera części wspólne. Możliwym było tolerowanie różnic wyznaniowych przed wiekami, więc możliwym jest to i teraz, w chwili integrowania się całej Europy. Renesansowy Kościół w Klępsku zwany jest perłą drewnianej architektury. Powstanie budowli datuje się na wiek XVI. Jako siedziba parafii katolickiej obiekt ten funkcjonował przez blisko trzy stulecia.
Po reformacji w 1576 roku drewniany kościółek przejęli ewangelicy. Rozpoczęto wówczas szereg prac renowacyjnych. Zwolennicy Marcina Lutra stworzyć chcieli przepiękną kaplicę. I w rzeczywistości udało im się to wyśmienicie.
Na szczególna uwagę zasługują prace malarskie, owocem których było 117 malowideł o tematyce biblijnej, które zdobią tam skany. Owe obrazy to najbardziej cenne elementy wystroju kościoła. Sceny Biblii malowano na przełomie XVI/XVII wieku. Zaś pierwsze obrazy pochodzą z 1566 roku. Różnorodność stworzonych zespołów ikonograficznych wskazuje na kilku artystów, którzy je tworzyli. Setki zdań, cytatów są komentarzami do malowideł. Wystrój kaplicy po prostu urzeka swym pięknem. Podziwiać można tu m.in. manierystyczna chrzcielnicę i gotycki ołtarz. Ołtarz Matki Boskiej z Dzieciątkiem pochodzi z 1400 roku i jest dziełem dolnośląskiego mistrza. To najcenniejszy zabytek Kościoła Najświętszej Marii Panny.
Skarb renesansowej architektury drewnianej, którego nie da się porównać do żadnego innego na terenie całej Europy.
Następnym punktem programu był Wolsztyn - Muzeum Parowozów, spacer nad jeziorami do parku z neoklasycystycznym pałacem.
Obra –kościół Najświętszej Maryi Panny i Św. Jakuba Apostoła. Kościół w Obrze – kościół NMP i św. Jakuba Apostoła / wnętrze kościoła to perła architektury późnobarokowy.

Klasztor cysterski ufundował w 1231 r. Sędziwój z rodu Jeleńczyków, kantor gnieźnieński. W 1238 r. władze zakonu przyjęły fundację i wyraziły zgodę na utworzenie opactwa. Obecny kościół wzniesiono w latach 1722-57. W poł. XVIII w. ukończono też budowę klasztoru. Jeszcze wcześniej, około 1724 r., powstał dwór opacki. W 1796 r. władze pruskie skonfiskowały dobra ziemskie należące do cystersów, a w 1835 r. zlikwidowały klasztor. W 1926 r. do Obry przybyli oblaci, którzy utworzyli tu seminarium duchowne. W latach II wojny światowej w klasztorze umieszczono najpierw szkołę policyjną, a później szpital. Zakonnicy powrócili do Obry w 1945 r., wkrótce wznowiono działalność edukacyjną. Wyższe Seminarium Duchowne w Obrze jest sekcją Wydziału Teologicznego.
Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Późnobarokowy kościół pw. Najświętszej Marii Panny i św. Jakuba Apostoła jest budynkiem jednonawowym, z nieco węższym prezbiterium. Rokokowe i wczesnoklasycystyczne wyposażenie wnętrza pochodzi z 2 poł. XVIII w. W polu środkowym rokokowego ołtarza głównego z 1755 r. znajduje się obraz Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny, dzieło Szymona Czechowicza.
W klasztorze znajduje się również Muzeum Misyjne, gdzie zgromadzono eksponaty przywiezione przez misjonarzy z różnych zakątków świata. Najciekawszym wnętrzem klasztoru jest wyposażona w rokokowe meble zakrystia. Przed fasadą kościoła stoi barokowa figura św. Jana Nepomucena z 1749 r., nieco z boku – dawny dwór opacki.
Z historią zakonów zapoznał nas kleryk.
Kolejny dzień to Zatonie zwiedzanie z przewodnikiem-pałac(ruiny)zabudowania folwarczne.
Kożuchów - ratusz, zamek z XIV w, mury obronne, lapidarium, Nowa Sól – port rzeczny magazyny solne, Park Krasnala wizyta w winnicy, Szprotawa - starówka dwu wieżowy ratusz XIV wieku, kościół NMP, mury Miejskie.
Szprotawa, dawne Sprottau, jest jednym z najstarszych ludzkich osiedli w zachodniej Polsce. Obecnie kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny jest gotycką budowlą kamienno-ceglaną, o elewacjach nieotynkowanych.
Kolejny dzień Żagań - zespół po augustiański, zespół pałacowo parkowy, Żary (fortyfikacja średniowieczne, kościoły, ruiny zamku) – Łęknica – Park Mużakowski ( park krajobrazowy należący do najwybitniejszych osiągnięć architektury ogrodowej XIX wieku- rozciąga się po stronie polskiej i niemieckie.
Wartość zabytku
Kompleks dawnego klasztoru augustianów w Żaganiu został uznany za pomnik historii w 2011 roku. Powstały w XIII wieku jest najważniejszym elementem historycznego założenia urbanistycznego, wyróżniającym się w panoramie starego miasta jako wyodrębniona enklawa.
klasztorów kanoników regularnych istniejących w średniowieczu na terenie historycznego Śląska jest jedynym, który przetrwał czasy reformacji, będąc aż do pruskiej sekularyzacji na początku XIX wieku ważnym ośrodkiem nie tylko religijnym, ale także naukowym i oświatowym, promieniującym na całe księstwo żagańskie. W Żaganiu kształcili się wybitni teolodzy i znawcy prawa kanonicznego cenieni w Europie, a uniwersytecki poziom tej edukacji potwierdza unikatowa biblioteka klasztorna słynąca niegdyś z niezwykle zasobnego księgozbioru.
Pod względem artystycznym zespół zabudowań klasztoru, ukształtowany ostatecznie w XVIII wieku, prezentuje znakomite połączenie architektury gotyckiej z barokową. Jego monumentalny charakter, wyjątkowa przestrzenność wewnętrznych podziałów oraz ciekawe formy sztukatorsko-malarskiego wystroju odróżniają go od innych śląskich realizacji. W przeciwieństwie do miasta Żagania obiekt szczęśliwie uniknął poważniejszych zniszczeń podczas II wojny światowej.
Dotarliśmy tez do Parku Mużakowskiego - Światowego dziedzictwa.
Park Mużakowski, inaczej Park Muskau, która to nazwa jest jego nazwą historyczną, został założony w 1. połowie XIX w. Twórcą parku – pomysłodawcą i autorem koncepcji – był pruski arystokrata, właściciel lokalnych dóbr, książę Hermann von Pückler-Muskau. To jedno z najrozleglejszych historycznych założeń parkowych w Europie, w którym zrealizowany został program kompozycyjny krajobrazowego parku angielskiego, należy do najwybitniejszych osiągnięć europejskiej sztuki ogrodowej.
Dzisiaj przez Park Mużakowski przebiega korytem Nysy Łużyckiej polsko-niemiecka granica. Jego obszar, obejmujący łącznie przeszło 700 ha, podzielony jest asymetrycznie rzeką pomiędzy niemiecki Bad Muskau (Saksonia) i polską Łęknicę (woj. lubuskie). Po niemieckiej stronie znajduje się centralna część założenia z głównymi budynkami, ogrodami i pleasuregroundem (ok. 1/3 historycznej kompozycji), po polskiej zaś rozległy naturalistyczny park (ok. 500 ha). Obie części łączą dwa mosty parkowe, Most Podwójny oraz Most Angielski.
Kolejny dzień zwiedzania to wyjazd do Niemiec: – przepływ łodziami po kanałach Sprewy – park Branitz z zabudowa zamkową, stary rynek, kościół św. Mikołaja, piramida na jeziorze, Cottbus, Burg.
Spreewald – kraina Łużyc Dolnych, Wenecja niemiecka. Od 1991 r. uznana za Rezerwat Biosfery UNESCO. Ten fascynujący obszar to ponad kilkaset kilometrów kanałów na rzece Sprewa, poprzecinanych mostkami i śluzami w otoczeniu lasów , rozlewisk, pól i uroczych domostw. Płynie się łodziami po Sprewie / degustacja sznapsów i ogórków/.
Cottbus – 100tys. miasto położone w Brandeburgii. Znajdują się tu m.in. kościół gotycki z XV w., kościół klasztorny i inne.
Park Branitz jest owocem pasji księcia Hermana von Puckler – Muskau. Pałac wybudowany w 1772 r. przez G. Tempera ale swoja świetność zyskał dzięki Księciu von Puckler – Muskau.
W 2004 r. Park Mużakowski został uznany za dobro Światowego Dziedzictwa UNESCO.
W Zielonej Górze – zwiedzaliśmy palmiarnię, ratusz, stary rynek. Kościół NMP i św. Jadwigi, wieżę głodowa, muzeum Ziemi Lubuskiej z działem winiarstwa, Skansen w Ochli. Zielona Góra jest miastem zabytkowym, z racji niewielkich zniszczeń wojennych pozostała tutaj cała przedwojenna zabudowa miejska. Szczególne walory estetyczne posiada Stare Miasto oraz przedwojenne wille wzdłuż alei Niepodległości, reprezentacyjnego pasażu miasta. Centrum miasta jest obecnie rewitalizowane. Konkatedra pw. św. Jadwigi jest najstarszym zabytkiem architektonicznym w mieście. Kościół halowy datowany na II poł. XII wieku. Ratusz i Stary Rynek - rynek stanowi centralny punkt miasta od XIII wieku do dziś. Był przez stulecia głównym placem handlowym, przez który przebiegał też główny trakt komunikacyjny. Ratusz, w swej głównej części z wieżą powstał w XV wieku, co pokazuje odsłonięta spod tynku wnęka po fasadzie. Ciekawostką jest fakt, iż ratuszowa wieża w wyniku błędów konstrukcyjnych została lekko pochylona od pionu. Wieża Głodowa jest pozostałością po systemie dawnych obwarowań miejskich. Pierwotna nazwa Łaziebna (Łazienna) wzięła się od położonej w pobliżu łaźni miejskiej. W czasach średniowiecznych wieża służyła jako więzienie, rzekomo przebywały w niej także czekające na procesy sądowe kobiety posądzone o czary. Kościół pw. MB Częstochowskiej - zbudowany w XVIII wieku jako zbór ewangelicki. Wieżę dostawiono kilkanaście lat później. Znajdują się w nim m.in. barokowy ołtarz główny, kamienna rokokowa chrzcielnica oraz szereg rzeźbionych płyt epitafijnych.
Muzeum Etnograficzne w Zielonej Górze z siedzibą w Ochli jako jedyna instytucja muzealna typu skansenowskiego w środkowej części polsko - niemieckiego pogranicza prezentuje kulturę regionalną podkreślając specyfikę tego terenu. Na obszarze 13 ha zgromadzono 35 zabytkowych obiektów budownictwa wiejskiego z 17 miejscowości regionu (wśród nich unikatowe: wieża winiarska z XVIII w. z Budachowa i najstarszy datowany - 1675 r. obiekt mieszkalny z Potrzebowa). Prezentowane tu są różne typy architektury ludowej czterech sąsiadujących ze sobą regionów etnograficznych: Zachodniej Wielkopolski, Dolnego Śląska, Wschodnich Łużyc oraz obszaru środkowo - lubuskiego. W zabudowie "skansenowskiej wsi" wykorzystano zastany układ dróg, pól, łąk, lasów i wód. W przestrzeni tej prowadzone są tradycyjne uprawy polowe zgodne z płodozmianem (żyto, owies, ziemniaki, chmiel, kukurydza, wiklina i winorośl). Wnętrza zabytkowych obiektów mieszkalnych i gospodarczych prezentują tradycyjną kulturę materialną, społeczną i duchową mieszkającej tu ludności autochtonicznej, jak i powojennych osadników z uwzględnieniem ich regionalnego zróżnicowania i przerwanej ciągłości kulturowej.
W sobotę zwiedzaliśmy z przewodnikiem Wschowę –Zespół Poklasztorny Franciszkanów, lapidarium, Kościół Farnego w Głogowie-Kolegiata, zamek Książąt Głogowskich, Jakubów-Sanktuarium, Bytom Odrzański-rynek, ratusz, kamieniczki i promenada nad Odrą.
BYTOM ODRZAŃSKI - jedno z najciekawszych miasteczek nad Odrą. O jego walorach stanowi średniowieczne rozplanowanie miasta i liczne zabytki skupione przede wszystkim w rynku i w sąsiednich uliczkach np. kamienica „Hotel Pod Złotym Lwem”, kościół pw. św. Hieronima.
Udając się do Zielonej Góry zwiedziliśmy miejscowość - ANTONIN – pałac Radziwiłłów, zaprojektowany w stylu myśliwskim przez Karla Friedrich Schinkel, zbudowany w latach 1822 - 1824 dla Antoniego Radziwiłła. Pałac jest drewniany, oszalowany, na podbudówce, zbudowany na planie krzyża. W latach 1827 i 1829 gościem był tu Fryderyk Chopin. Obecnie hotel i restauracja. Wokół rozległy park w stylu angielskim.
W drodze powrotnej: Przejazd na trasie Zielona Góra – Łódź – Zgierz.
Leszno – miasto króla Stanisława. Bogatą historię zawdzięcza swym właścicielom reprezentantom rodów Leszczyńskich i Sułkowskich. Warto zobaczyć Pałac Sułkowskich – w obecnej formie jest to barokowa rezydencja wybudowana w XVII w., Synagoga z XVIII w., Ratusz - budowla barokowo – klasycystyczna, kościół św. Mikołaja z XVIII w. i inne.
Wyjazd dostarczył niezapomnianych wrażeń.

Marianna Strugińska-Felczyńska