Skrót historii Akcji Katolickiej w Polsce

 

Akcja Katolicka jest stowarzyszeniem powołanym przez papieża Piusa XI w roku 1928. Choć jako nazwa pojawia się już wcześniej w motu proprio Piusa X z roku 1903. Ten sam papież określił charyzmat stowarzyszenia i zasady organizacyjne. Jednak formalnie do życia powołał Akcję Katolicką Pius XI przedstawiając główne założenia stowarzyszenia w encyklice ,,Ubi arcano'' w roku 1922. Ten sam papież w encyklice ,,Divini Redemptoris'' wyznaczył jej zadania na rzecz budowania państwa sprawiedliwości społecznej opartej na nauczaniu Kościoła. Od tego czasu Akcja Katolicka rozwijała się jako stowarzyszenie katolików świeckich w oparciu o struktury Kościoła i w ścisłej współpracy z hierarchią kościelną.

 

Akcja Katolicka w II Rzeczypospolitej

W Polsce przedwojennej stowarzyszenie zawiązało się w roku 1930. Była to organizacja centralistyczna, opierająca się na jednolitym dla całego kraju statucie. W ciągu niespełna 10 lat swej działalności stała się silnym ruchem skupiającym zarówno elity inteligencji katolickiej, jak i licznych przedstawicieli środowisk rzemieślniczych i chłopskich. Tuż przed wybuchem II wojny Akcja Katolicka liczyła około 750 tys. członków, a samo stowarzyszenie zajęło znaczące miejsce w życiu społecznym ówczesnej Polski.. W budowaniu struktur przyjęto model włoski stowarzyszenia oparty na czterech stanach: mężczyźni, kobiety, młodzież męska, młodzież żeńska. Stowarzyszenie wydawało własne czasopismo pod nazwą ,,Ruch Katolicki''. Patronem Akcji Katolickiej w Polsce wybrany został św. Wojciech, jako święto patronalne wyznaczono uroczystość Chrystusa Króla.

 

Akcja Katolicka po roku 1993

Pierwsze struktury nowego stowarzyszenia zaczęły powstawać w trzy lata po historycznym spotkaniu polskich biskupów z Janem Pawłem II. W roku 1996 w całej Polsce, z różną intensywnością zaczęły powstawać diecezjalne instytuty i parafialne oddziały Akcji Katolickiej. Ukoronowaniem podjętych działań były wybory statutowych władz krajowych stowarzyszenia przeprowadzone w Częstochowie podczas spotkania delegatów instytutów diecezjalnych w dniach 20-21 listopada 1998 roku, w wigilię święta Chrystusa Króla Wszechświata. Delegaci wybrali dziewięcioosobowy zarząd oraz trzech kandydatów na prezesa stowarzyszenia. Po tygodniu prymas Polski, kardynał Józef Glemp, desygnował do tej funkcji panią Halinę Szydełko z diecezji rzeszowskiej.

W ten sposób, zgodnie z życzeniem ks. bpa Piotra Jareckiego, Krajowego Asystenta Kościelnego Akcji Katolickiej, pod którego duszpasterską opieką stowarzyszenie kształtowało swoją osobowość od czasu reaktywowania, ,,świeccy przejęli ciężar obowiązków związanych z organizowaniem i działalnością stowarzyszenia''.

 

KIERUNKI DZIAŁANIA AKCJI KATOLICKIEJ W POLSCE

Akcja Katolicka jest strukturą religijną i poprzez ten fakt jej zasadniczym celem jest formacja duchowa, moralna, a także kulturalna. Ważnym zadaniem dla jej członków jest świadome uczestnictwo we wszystkich sferach życia publicznego i realizacja społecznego wymiaru wiary i społecznego obywatelstwa Kościoła. W ten sposób Akcja Katolicka pełni misję apostolską w ścisłym związku z hierarchią Kościoła. Zadaniem członków stowarzyszenia jest oddziaływanie na bliskie im środowiska, zwłaszcza związane z miejscem pracy, dokąd nie zawsze mogą dotrzeć kapłani. Jest to praca ewangelizacyjna i formacyjna prowadzona wśród własnych członków, jak i w najbliższym otoczeniu. Celem jest dążenie do najpełniejszego poznania ewangelicznych prawd wiary, ich rozumienia i realizowania w codziennym życiu. Tym celem jest również stworzenie nowego sposobu myślenia dojrzałego.

 

KSZTAŁTOWANIE CHRZEŚCIJAŃSKIEGO SUMIENIA

  • Codzienna lektura pisma Świętego.
  • Wyznaczenie jednej, niedzielnej Mszy Świętej dla Akcji Katolickiej oraz pełne sakramentalne uczestnictwo wszystkich członków AK. 
  • Ożywienie liturgii poprzez utworzenie zespołów liturgicznych i muzycznych. 
  • Ożywienie modlitwy i kontemplacji np. poprzez upowszechnienie modlitwy brewiarzowej świeckich. 
  • Pogłębienie znajomości nauki społecznej Kościoła poprzez systematyczną lekturę dokumentów Kościoła. 
  • Organizowanie stałych spotkań formacyjnych. 
  • Organizowanie katechizacji dorosłych. 
  • Organizowanie dni skupienia i rekolekcji dla członków Akcji Katolickiej. 
  • Zaproponowanie lokalnych pielgrzymek Akcji Katolickiej do sanktuariów znajdujących się na terenie diecezji.

 

TROSKA O RODZINĘ I WYCHOWANIE

  • Organizowanie spotkań rodziców z terenu parafii z psychologami, wychowawcami, katechetami oraz innymi kompetentnymi osobami, uświadamiających współczesne zagrożenia z jakimi spotykają się dzieci i młodzież. 
  • Uświadamianie rodzicom ich prawa do decydowania w sprawach nauczania i wychowania ich dzieci. 
  • Współpraca ze szkoła oraz czuwanie nad kierunkiem i poziomem nauczania poprzez uczestnictwo w Radach Szkoły. 
  • Organizowanie spotkań formacyjnych dla nauczycieli i wychowawców. 
  • Tworzenie internatów oraz szkół katolickich. 
  • Ochrona dzieci i młodzieży przed zepsuciem i deprawacją poprzez skupienie jej wokół parafii, organizując świetlice, kawiarnie, ośrodki kultury, kółka zainteresowań, rozgrywki sportowe, rajdy, wycieczki, ogniska, letni wypoczynek. 
  • Utworzenie Poradni Życia Rodzinnego.

 

ODNOWA MORALNA SPOŁECZEŃSTWA

  • Przeciwdziałanie alkoholizmowi poprzez zainicjowanie parafialnej grupy AA oraz Apostolatu Trzeźwości.
  • Organizowanie poradnictwa dla osób uzależnionych od narkotyków. 
  • Propagowanie trzeźwego stylu życia poprzez organizowanie uroczystości, zabaw i festynów bezalkoholowych. 
  • Zachęcanie do podejmowania zobowiązań abstynencji. 
  • Obrona życia poprzez prowadzenie Duchowej Adopcji Dziecka Poczętego. 
  • Założenie księgi darów duchowych.

 

TROSKA O SZERZENIE MIŁOSIERDZIA CHRZEŚCIJAŃSKIEGO

  • Organizowanie i animacja dzieł charytatywnych.
  • Koordynacja działań na rzecz ubogich rodzin w parafiach, wspólnie ze Stowarzyszeniem Rodzin Katolickich  i Gminnymi Ośrodkami Pomocy Społecznej. 
  • Otoczenie opieką Parafialnego Oddziału AK przynajmniej jednej rodziny. 
  • Tworzenie domów samotnej matki. 
  • Organizowanie pomocy materialnej dla młodzieży uczącej się poprzez fundowanie stypendiów.

 

ZAANGAŻOWANIE W ŻYCIE SPOŁECZNE I POLITYCZNE

  • Zintegrowanie społeczności parafialnej poprzez podejmowanie wspólnych przedsięwzięć z radami osiedla, radami gminy i innymi organizacjami działającymi na terenie parafii. 
  • Organizowanie spotkań formacyjnych i rekolekcji dla samorządowców. 
  • Organizowanie spotkań członków AK na szczeblu diecezjalnym z parlamentarzystami i samorządowcami. 
  • Zorganizowanie punktów poradnictwa prawnego, medycznego, pedagogicznego, rachunkowego i innych. 
  • Uruchomienie telefonu zaufania. 
  • Prowadzenie pośrednictwa pracy.

 

PROWADZENIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

  • Prowadzenie sklepów parafialnych. 
  • Zakładanie spółek prawa handlowego. 
  • Zakładanie fundacji.

 

PODJĘCIE DZIAŁAŃ W SFERZE KULTURY

  • Podjęcie starań o utworzenie bibliotek i czytelni parafialnych. 
  • Tworzenie na terenie parafii wideoteki oraz wypożyczalni kaset video. 
  • Organizowanie klubów parafialnych. 
  • Rozbudzanie uczuć patriotycznych poprzez organizowanie obchodów świąt narodowych wykorzystując formy teatralne i muzyczne.
  • Krzewienie tradycji i obyczajów ludowych poprzez organizowanie imprez kulturalnych oraz wycieczek mających na celu poznawanie społeczności lokalnych, ich historii, ważnych postaci związanych z tym terenem oraz pomników kultury. 
  • Uroczyste obchody odpustów parafialnych.

 

POZYSKANIE ŚRODKÓW MASOWEGO PRZEKAZU DLA DZIEŁA EWANGELIZACJI

  • Współpraca ze świeckimi środkami masowego przekazu. 
  • Tworzenie własnych wydawnictw, biuletynów Akcji Katolickiej oraz audycji radiowych. 
  • Współdziałanie w zakresie kolportażu prasy i książek katolickich np. poprzez tworzenie stałych punktów kolportażu.
  • Wykorzystanie dla dzieła Ewangelizacji tablic reklamowych.