Osobowość prawna Akcji Katolickiej

Czym jest osobowość prawna, jakie nadaje przywileje i jakie nakłada obowiązki i czy w ogóle potrzebna jest stowarzyszeniu katolików świeckich? Przecież we wspólnocie Kościoła działają owocnie różne grupy, które takiej osobowości nie posiadają. Z takimi pytaniami spotykałem się często podczas spotkań w parafiach. Inni znów ze zniecierpliwieniem pytali, kiedy wreszcie osobowość prawna zostanie nadana. Oczywiście nadanie osobowości prawnej nie działa jak przysłowiowa "czarodziejska różdżka" za dotknięciem której w parafiach powstaną aktywne zespoły katolików świeckich. Warto przypomnieć, że od powołania Zespołu Inicjatywnego przez ks. abp. W. Ziółka (16 października 1996 r.) do chwili otrzymania osobowości prawnej upłynęło blisko półtora roku.

gallery/osobowosc prawna-fx

Ten czas był wypełniony wytrwałą pracą świeckich i kapłanów, którzy budowali od podstaw struktury Akcji Katolickiej w parafiach. Od podstaw i, dodajmy, metodą prób i błędów, ponieważ jedynym drogowskazem był ogólnopolski Statut Stowarzyszenia, publikacje książkowe i prasowe oraz skromne doświadczenia innych diecezji.

Wymogiem otrzymania osobowości prawnej, stawianym przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, był Statut opracowany na potrzeby Stowarzyszenia w Archidiecezji Łódzkiej. To zadanie Archidiecezjalny Zespół Inicjatywny wykonał szybko i sprawnie, choć Statut, zatwierdzony na okres trzech lat jako eksperymentalny, nie jest doskonały i wymaga poprawek, które podyktuje dalszy rozwój działalności Stowarzyszenia. Wymóg formalny był zatem spełniony. Ale przecież trudno występować o osobowość prawną dla organizacji, która nie posiada członków.

Zespoły Akcji Katolickiej w parafiach powstały dzięki zaangażowaniu i współpracy kapłanów i świeckich. Ojciec Święty zachęca nas do zaangażowania się w życie Kościoła, wskazując jako jedną z jego form Akcję Katolicką. W liście do Episkopatu Polski, ogłoszonym 8 czerwca 1997 r. na zakończenie pielgrzymki do Ojczyzny Ojciec święty napisał: "Spośród konkretnych problemów i zadań chciałbym zwrócić uwagę na potrzebę podjęcia przez katolików świeckich właściwej im odpowiedzialności w Kościele. Dotyczy to tych sfer życia, w których świeccy powinni we własnym imieniu, ale jako wierni członkowie Kościoła, rozwijać myśl polityczną, życie gospodarcze i kulturalne, zgodnie z zasadami Ewangelii. Niewątpliwie należy im w tym pomagać, ale też nie trzeba wyręczać".

To ostatnie zdanie jest streszczeniem zasady pomocniczości, która dotyczy także wspólnoty kościelnej i wyznacza wzajemne współdziałanie duchownych i świeckich. Duszpasterze mają świeckim pomagać. Wyrazem tej pomocy jest troska o duchową i intelektualną formację laikatu, o tworzenie warunków umożliwiających tę formację i podejmowanie odpowiedzialności za Kościół. Tylko mówienie o odpowiedzialności świeckich to zbyt mało. "Nie trzeba wyręczać", ponieważ świeccy mają prawo podejmować inicjatywy i rozwijać różne formy działalności.

Na koniec kilka myśli o osobowości prawnej. Ten przywilej sprawia, że Akcja Katolicka Archidiecezji Łódzkiej jest stowarzyszeniem oficjalnie uznawanym także przez władze państwowe i ma prawo prowadzić przewidzianą Statutem działalność (por. art.10), kierując się prawem kanonicznym oraz obowiązującym w Polsce prawem o stowarzyszeniach. To prawo obejmuje całe Stowarzyszenie oraz jego poszczególne jednostki - Parafialne Oddziały Akcji Katolickiej.

Ks. Marek Stępniak
Asystent Kościelny Akcji Katolickiej Archidiecezji Łódzkiej

­

Dekret Konferencji Episkopatu Polski powołujący Akcję Katolicką w Polsce

KONFERENCJA EPISKOPATU POLSKI
Skwer Ks. Kardynała Stefana Wyszyńskiego 6
01-015 Warszawa, skr. Pocz. 28
tel. (22)389251; fax. (22)38-09-67
Warszawa, dnia 2 maja 1995 r.

 

D E K R E T

Z upoważnienia 275 Konferencji Plenarnej Episkopatu Polski obradującej w Warszawie w dniach 16-18 marca 1995 r., powołuję Akcję Katolicką w Polsce z siedzibą w Warszawie (ul. Dziekania 1) jako publiczne stowarzyszenie katolików świeckich (por. kan. 312 § 1, 2° Kodeksu Prawa kanonicznego oraz art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP (Dz. U. Nr 29, poz. 154, z późn. zm.).

Akcja Katolicka w Polsce, wypełniając zadania wynikające z powołania świeckich do współodpowiedzialności za budowanie Ciała Chrystusowego (por. kan. 208 KPK), będzie się kierować Statutem zatwierdzonym przez Konferencję Plenarną Episkopatu Polski.

 

(-) +Józef Kardynał Glemp
Przewodniczący Konferencji Episkopatu
Prymas Polski

 

(-) Bp Tadeusz Pieronek
Sekretarz Generalny
Konferencji Episkopatu Polski

Dekret Biskupa Łódzkiego powołujący Akcję Katolicką

W trosce o nową ewangelizację i rozwój apostolstwa świeckich, odwołuję się do:

- przepisów Kodeksu Prawa Kanonicznego o stowarzyszeniach wiernych (kan. 298-329);

- zaleceń zawartych w Adhortacji Apostolskiej Christifideles laici Jana Pawła II;

- poleceń Papieża Jana Pawła II skierowanych w przemówieniu do biskupów polskich 12 stycznia 1993 r. powołuję niniejszym do życia AKCJĘ KATOLICKĄ ARCHIDIECEZJI ŁÓDZKIEJ

Akcja Katolicka Archidiecezji Łódzkiej w swojej działalności kierować się będzie nauką Kościoła i zatwierdzonymi statutami.

Tymczasowe kierownictwo Akcji Katolickiej Archidiecezji Łódzkiej powierzam Zespołowi Inicjatywnemu.

Niniejszy dekret wchodzi w życie 16 października 1996 r.

 

           Kanclerz
ks. Andrzej Dąbrowski

Osobowość prawna Akcji Katolickiej Archidiecezji Łódzkiej

Tuż przed uroczystością św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny- Patrona Kościoła Łódzkiego Akcja Katolicka Archidiecezji Łódzkiej jako stowarzyszenie katolików świeckich otrzymała osobowość prawną. Rozporządzenie w tej sprawie, zgodnie z obowiązującym w naszym kraju prawem, podpisał J. Tomaszewski - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dnia 17 marca 1998 r.

Dziennik Ustaw z 1998 roku, NR 37, poz. 211
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI
z dnia 17 marca 1998 r.
w sprawie nadania osobowości prawnej Akcji Katolickiej Archidiecezji Łódzkiej.


(Dz. U. z dnia 24 marca 1998 r.)
Na podstawie art. 10 w związku z art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154, z 1990 r. Nr 51, poz. 297, Nr 55, poz. 321 i Nr 86, poz. 504, z 1991 r. Nr 95, poz. 425 i Nr 107, poz. 459, z 1993 r. Nr 7, poz. 34, z 1994 r. Nr 1, poz. 3 oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 90, poz. 557, Nr 96, poz. 590 i Nr 141, poz. 943) i w związku z art. 3 pkt 15 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. Nr 106, poz. 491 i z 1997 r. Nr 70, poz. 443) zarządza się, co następuje:
§ 1. Nadaje się osobowość prawną organizacji kościelnej Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej pod nazwą "Akcja Katolicka Archidiecezji Łódzkiej", erygowanej przez Arcybiskupa Łódzkiego.
§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

gallery/episkopat polski2-sm

+ Władysław Ziółek
 Arcybiskup Łódzki

Akcja Katolicka jako kościelna osoba prawna

Prawa i obowiązki wynikające z występowania stowarzyszenia w publicznym obrocie prawnym